Archief

Op de archief -pagina is informatie te vinden die naar mijn idee niet direct geplaatst kan worden onder locaties. Hier en daar zou dat wel mogelijk zijn, maar aangezien het in dit geval veelal over historische informatie gaat, leek het mij verstandiger om dit een plekje te geven op deze pagina.

Stützpunkt XV M H Marine Seeziel-Batterie 'Kamp', Camperduin

Aan het begin van de Hondsboschezeewering bij Camperduin bouwde de Duitse bezetter een zogenaamde kustbatterij. In de eerste instantie worden de bunkers licht uitgevoerd zoals bij zoveel kustbatterijen langs de Nederlandse kust.
Gedurende de oorlog begon men in te zien dat ook het geschut beschermd moest worden, en startte het zogenoemde Schartenbauprogramm waarin veel geschutsbunkers Verscharted werden. Oftewel het geschut onder een betonnen kap plaatsen van gewapend beton. (...)
Lees verder...

Widerstandsnest 34 L 'Bernhardt', Schoorl

De Duitse bezetter maakte de hele oorlog gebruik van radar- en radiosystemen. Deze waren niet allemaal goed ontwikkeld, en ook werden er steeds vernieuwingen toegepast. Hier is het Luftwaffe- systeem Bernhardt een goed voorbeeld van. (...)
Lees verder...

Radar en andere zend- ontvangmiddelen

Radar werd in de Tweede Wereldoorlog voor het eerst gebruikt door de Duitsers. Het was een krachtig middel waarmee geallieerde vliegtuigen snel mee opgespoord en gevolgd konden worden. De Engelsen daar in tegen hadden veel meer ervaring met het gebruikt van radar. Daarom werden al snel allerlei oplossingen bedacht om de Duitse bezetter tegen te werken, bijvoorbeeld met strookjes aluminiumfolie.

Binnen het Duitse rijk werd niet alleen van radar gebruik gemaakt, maar ook werden elektronische radiozender veelvuldig toegepast. Radar kon ook dienen als afstandmeter in bijvoorbeeld een kust of flakbatterij. Uiteraard werd dit alles duidelijk in kaart gebracht.

Op het lijstje hieronder zijn de op deze site aanwezige radar en radio stellingen terug te vinden:

Löwe - Küstenbefehlshaber in der Deutschen Bucht
Schlei - Stützpunkt Gruppe Schiermonnikoog
Knickebein K03 - W.N. 134 L, Verteidigungs Bereich Den-Helder
Salzhering - W.N. 132 L, Verteidigungs Bereich Den-Helder
Sonne 5 - W.N. 33a L, Freie Küste Petten - Schoorl
Bernhardt Be08- W.N. 34 L, Stützpunkt Gruppe Schoorl
Max - Stp. XVIII H L, Stützpunkt Gruppe Schoorl
Elefant - W.N. 38 L, Stützpunkt Gruppe Castricum

Het begin van alles in 2003

Bunkers waren voor geen bunkers geweest als ik er niet in geïnteresseerd was geraakt in 2003. Nu zo'n 5 jaar later heb ik besloten de foto's die ik toen gemaakt heb op mijn website te publiceren. Op de speciale 'fotoalbum pagina' zijn een drietal van deze foto's te bewonderen. Hiervan zijn drie gemaakt in 2003 en één op zondag 29 februari 2004. De bunkers op de foto's zijn ook te bewonderen tussen locaties, Widerstandsnest 16.

Klik hier om naar de foto's te gaan

Bunkerinrichting

Bunkers zijn niet zomaar bunkers, maar deze zijn gebouwd met een doel, een land beschermen. In dit geval gaat het over de inrichting van bunkers ten tijde van de tweede wereldoorlog. Deze bunkers vind men heden ten dage nog relatief veel. De bunkers met restanten uit de oorlogsperiode echter wat minder. Daarom op deze pagina enkele foto's van bunkers met restanten van potloodtekeningen, gasdeuren en restanten van kabelverbindingen. (...) Lees meer...

Muziek in de oorlog

In de Tweede Wereldoorlog had de Duitse bezetter een aantal dingen verboden, bijvoorbeeld het bezit van radio's, 's avonds licht in huis, of het beluisteren van Engelse of Amerikaanse muziek.

Er werden boeken opgesteld met daarin lijsten van muziek die wél gedraaid mocht worden op 'dansfeesten' of, voor de inname van de radio daarop mocht worden afgespeeld.

In het begin, toen de grammofoonplaat (net)nieuw was, werden deze gemaakt van schellak, een lak die makkelijk vervormbaar of in-krasbaar is. Dit was een kostbaar goedje, en er was veel tijd voor nodig om veel van deze platen te produceren. Toen in de oorlog de vraag naar schellak, voor onder andere munitie en andere oorlogsproducten hoog was, werd men zelfs geacht hun grammofoonplaten in te leveren. Op die manier werden platen met muziek die verboden was ingevorderd, zodat de Duitse bezetter later hun 'eigen' muziek kon gaan verspreiden op een andere drager: de bakelieten grammofoonplaat!

Fabrikanten als Odeon beleefden gouden tijden, want elke fabriek wilde wel miljoenen producties ontvangen. De schellakplaten werden afgeschaft, en de nieuwe bakelieten platen werden een groot succes.

Heden ten dage zijn platen uit de oorlog redelijk schaars geworden. Dat komt doordat bakeliet, even eens als schellakplaten, erg breekbaar zijn. Een gemiddelde collectie oorlogsplaten brengt dan ook al gauw €100,- op (collectie van ongeveer 40 á 50 platen).

Würzburg Riesse van de Nederlandse kust naar Dwingeloo

Na de oorlog was het sterrenkundig centrum wat in Dwingeloo ligt benieuwd naar de werking van de Duitse radarsystemen. Zijn hebben enkele antennes die langs de Nederlandse kust opgesteld stonden in gebruik genomen. Deze antennes, welke onder andere op het eiland Texel, Camperduin, en Bloemendaal opgesteld stonden werden ontmanteld en afgevoerd. Behalve een paar, die werden (zoals hierboven beschreven) naar Dwingeloo gebracht. Er werden een aantal aanpassingen gedaan waarna de antennes op een door hun ontworpen voetstuk terecht kwam. Het technische gedeelte bleef origineel. Heden ten dage staan er bij Dwingeloo nog een aantal Würzburg Riesse radarantennes.

Registers van Verstarkt Feldmäßige & Küver bunkers

Een serie bunkers welke nog niet direct in PDF vorm op internet te vinden waren. Dit register is weliswaar nog niet geheel compleet. Graag ontvang ik van u gegevens over locaties met de door u gevonden VF-bunkers en Küver-bunkers. De lijst, welke deels al door de Haagse Bunker Ploeg opgesteld is, hoop ik uit te kunnen breidden en vaak te kunnen updaten.

Register Küver bunkers (pdf)
Register Verstarkt Feldmäßige bunkers (pdf)

"2e Batterij 15 l.35, Batterij Den Hoorn", Texel

De Stelling van Den-Helder was een uitgesterkt verdedigingsnetwerk om de marine haven te beschermen. Overal in Den-Helder staan forten, restanten van bunkers en andere verdedigingswerken. De batterij welke op Texel gebouwd is was bijna identiek aan de batterij ten oosten van fort Kijkduin.

Ook Texel had een aantal batterijen en bunkers welke bij de Stelling van Den-Helder hoorden. Op Texel was een uitgestrekte batterij te vinden nabij het 'Maffenvlak', nu Pieterrozenvlak. De batterij bestond uit drie meetposten, drie kanongebouwen, een commandopost en een aantal versterkte onderkomens ten behoeve van manschappen en munitie.

Enkele meetposten zijn in zee gedonderd. Er resteert echter nog één meetpost. Deze ligt zuidelijk op het eiland, en is niet te bezoeken doordat deze zich in een natuurgebied bevind.

"Verteidigungs Bereich Den-Helder", Waterbergplaats

De bunker op de foto hiernaast is helaas gesloopt. Deze waterbergplaatsen werden in de atlantikwall, ook in Nederland, veelvuldig toegepast. In V.B. Den-Helder bevinden zich nog een aantal van deze waterbergplaatsen.

"Verteidigungs Bereich Den-Helder", Landfront

De bunkers op de foto hiernaast zijn helaas gesloopt. Op de achtergrond ziet een R680. Op de voorgrond links is een FA garage te zien. Deze bunkers zijn gesloopt ten behoeve van de aanleg van een vakantiepark.

"Verteidigungs Bereich Den-Helder", Riegelstellung Dune

In de Riegelstellung Dune in Verteidigungs Bereich Den-Helder werden in de oorlog enkele Widerstandsnesten gesitueerd welke de verdediging tegen het landfront aan moesten verbeteren. In de jaren'80 begon met gedeeltelijk met het onderwerken en slopen van de bunkers in deze Widerstandsnesten.

'Walzkörpersperre', Landfront WN92H, Ijmuiden

Ten behoeve van de verdediging en het afsluiten van wegen werden er diverse versperringen ontworpen. De wegen binnen de Festung werden ondermeer gebruikt voor het vervoer van munitie naar de Kust batterijen. Bij een eventuele aanval van uit het land was er baat bij om dit zo goed mogelijk tegen te houden. De meeste wegversperringen werden daarom ook in het landfront toegepast.

De wegversperring zoals deze nu nog in het terrein aanwezig is, is een van de laatst overgebleven intacte versperringen. Alleen bij Zandvoort is nog een compleet exemplaar aanwezig. Alle versperringen liggen in een gebied wat niet te bezoeken is, de boetes kunnen oplopen tot over de €100,-.

Het complex waarin de versperring ligt, hoorde bij WN92H. Hier kan men een beeld krijgen hoe de tankmuren over gaan in tankgrachten. In heel Nederland is niet meer zo'n compleet landfront aanwezig als bij Ijmuiden. Het is dan maar een geluk, dat het grootste deel van de bijzondere bunkers en versperringen in verboden gebied liggen.

"Wassermann Abteilung Bergen am See", Bergen aan Zee

"De Wassermann Abteilung Bergen am See" werd gedurende de oorlog ondergebracht in diverse villa's in Bergen aan Zee. Bergen aan Zee werd deels afgebroken en sommige villa's bleven staan om de bemanning van de Abteilung onder te brengen.

Nadat in een nog onduidelijk jaartal de Wassermann L-Gerät was geïnstalleerd, werden al snel nog een aantal radar apparaten aan dit complex toegevoegd. Onder andere twee Würzburger Riessen en een Freya apparaat. Toen de Freya was geïnstalleerd was het voor de omwonenden in het nabij gelegen Bergen geen probleem om een demonstratie test bij te wonen. Het complex werd zuidelijk verdedigd door enkele bunkers, waaronder het zeldzame type: L435A. Hiervan was slechts één gebouwd in Nederland.

Na de oorlog werden de antennes en bunkers al snel ontmanteld, en het duin zuidelijk werd ook spoedig ontruimt, en de bunkers die er lagen werden ondergewerkt of afgebroken. Wat nu nog resteert zijn slechts enkele puinresten en hier en daar hoekpunten van bunkers. Wat nu nog steeds aanwezig is, is de Duitse klinkerweg die van Bergen aan Zee tot Wimmenum liep.

Fort Harssens, Den-Helder

Begin 1875 was er een plan om de toen al bestaande Nederlandse kustbatterij uit te breiden door middel van de bouw van een fort.

Na lang nagedacht te hebben over de locatie begon men uiteindelijk pas met de bouw in 1879. Het word kwam in 1884 gereed. Het was een pantserfort met twee pantser koepels met elk twee kanonnen van 30,5cm. In 1889 werd het fort voorzien van een waarnemingskoepel.

In 1957 begon met met het onderwerken van het fort, maar na de tweede wereldoorlog heeft het Nederlandse leger tot +/- 1962 een telefooncentrale in enkele ruimtes gehad. Door vochtoverlast werd deze ergens anders heen gebracht. Heden ten dage is het bijna geheel intacte fort nog terug te vinden onder een dikke laag asfalt en basalt.

Batterie Egmond am See, Egmond aan Zee

Halverwege de oorlog besloten de Duitsers om bij Egmond een kust batterij te situeren. De batterij was voorzien van 10,5cm geschut, en aan het eind van de oorlog operationeel. Wat opvalt is dat voor het onderbrengen van de munitie er voor gekozen is alles in lichte Feldmäßige werken onder te brengen

Na de oorlog werd halverwege de jaren '50 begonnen met de afbraak van dit bunkercomplex. De locatie veranderde langzaam maar zeker in puin. Wie nu goed zoekt kan nog enkele kleine bunkertjes en puinresten terug vinden op de plaats waar de batterij heeft gestaan.